ENKELE VEEL GESTELDE VRAGEN



Wie kan een beroep doen op de diensten van een OCMW?

In BelgiŽ beschikken heel wat mensen over onvoldoende inkomsten of hebben ze soms geen vaste woonplaats. Al deze mensen kunnen genieten van de maatschappelijke dienstverlening van het OCMW.
Iedere persoon die wettelijk in BelgiŽ verblijft heeft recht op een maatschappelijke dienstverlening. Deze maatschappelijke dienstverlening heeft tot doel om aan de ganse bevolking een minimum inkomen te waarborgen.
Om te kunnen genieten van de maatschappelijke hulp dienen er bepaalde voorwaarden vervuld te worden. Vooraleer hem toe te kennen, voert het OCMW, in alle gevallen, een onderzoek naar de inkomsten van de betrokken persoon.
Het OCMW onderzoekt of deze hulp de meest aangepaste is in functie van de persoonlijke of gezinstoestand van de betrokken persoon en biedt hem de gepaste middelen om aan zijn behoeften tegemoet te komen.




Waaruit bestaat de maatschappelijke inschakeling?

Sinds 1 oktober 2002 spreekt men niet langer over het recht op het bestaansminimum maar wel over het recht op inschakeling. Dit maatschappelijke recht drukt zich concreet uit in een tewerkstelling, ofwel via een project van geÔndividualiseerde maatschappelijke inschakeling (onder de vorm van een contract), ofwel door het toekennen van het leefloon.
Om te kunnen beschikken over het recht op het leefloon, dient de aanvrager tegelijkertijd aan de volgende voorwaarden te voldoen:
  1. De nationaliteit: Belg zijn, of stateloze, of erkend vluchteling, of vreemdeling ingeschreven in het bevolkingsregister (dat wil zeggen gevestigd zijn), of nog burger zijn van de Europese Gemeenschap (of lid van diens gezin) die geniet van een verblijfsvergunning van meer dan 3 maanden.
  2. De leeftijd: meerderjarig zijn, of minderjarige ontvoogd door het huwelijk, of minderjarige vrijgezel met een of meer kinderen ten laste, of nog zwangere minderjarige.
  3. De verblijfplaats: verblijven in BelgiŽ op gewoonlijke, permanente en wettelijke wijze.
  4. Onvoldoende inkomsten: niet beschikken over voldoende inkomsten. De aanvrager kan er geen aanspraak op maken en is niet in staat om deze te verwerven, ofwel door zijn persoonlijke inspanningen, ofwel via andere middelen. Het OCMW berekent de inkomsten van de persoon in overeenstemming met de reglementering. In bepaalde gevallen worden de inkomsten van de samenwonende personen in aanmerking genomen.
  5. De bereidheid tot werken: zijn bereidheid om te werken bewijzen, tenzij dit aan de aanvrager belet wordt door gezondheids- of billijkheidsredenen. Een bijzonderheid wordt voorzien voor de jongeren van minder dan 25 jaar: als ze een geÔndividualiseerd contract tot sociale inschakeling aanvaarden, zullen zij deze "arbeids" voorwaarde vervullen. Dit contract kan betrekking hebben op een werk, een opleiding, studies...
  6. Uitputting van het recht op sociale uitkeringen: zijn rechten doen gelden op de uitkeringen waarop de persoon aanspraak zou kunnen maken krachtens de sociale wetgeving (vb.: pensioen, werkloosheidsvergoedingen).
  7. Uitputting van de rechten op alimentatie: in dit geval kan het OCMW de aanvrager dwingen om zijn rechten te doen gelden ten opzichte van de personen die hem alimentatie verschuldigd zijn (echtgenoot, ex-echtgenoot, ouders, kinderen).



Wat is het leefloon en hoe ervan te genieten?

Als uw bestaansmiddelen onvoldoende zijn en u deze toestand niet zelf kunt wijzigen, dan hebt u, in principe, recht op een leefloon. Het leefloon vervangt het voormalige bestaansminimum en wordt toegekend door het OCMW.
Vooraleer het OCMW beslist om u het leefloon toe te kennen, zal het een onderzoek voeren naar uw persoonlijke financiŽle toestand.
De wet betreffende het leefloon is in voege getreden op 1 oktober 2002. Hij vervangt de wet op het bestaansminimum.

Om te kunnen genieten van het leefloon, dient betrokkene:
  • zijn daadwerkelijke verblijfplaats in BelgiŽ hebben;
  • meerderjarig zijn of gelijkgesteld (ontvoogd door huwelijk of een of meer kinderen ten laste hebben of zwanger zijn);
  • de Belgische nationaliteit hebben of ingezetene van een land van de Europese Unie of van buitenlandse nationaliteit zijn maar ingeschreven in het bevolkingsregister of stateloze of erkende vluchteling.
De persoon dient te bewijzen dat hij in staat van behoefte verkeert en dat hij niet in de mogelijkheid is om zich op eigen kracht inkomsten te verschaffen.
Hij dient bereid te zijn om te werken, tenzij dit belet wordt door gezondheids- of billijkheidsredenen. Hij dient zijn rechten op de maatschappelijke uitkeringen te doen gelden, waarop hij aanspraak kan maken (werkloosheidsuitkering, alimentatie, Ö).
Dit leefloon is een recht dat geÔndividualiseerd werd, in tegenstelling tot het bestaansminimum.
Het leefloon gaat gepaard met een geÔndividualiseerd project tot maatschappelijke inschakeling dat bestaat uit een sociaal luik en een professioneel luik, voor zover de persoon over de lichamelijke geschiktheden beschikt die hem in staat stellen te werken.
Het geÔndividualiseerd project tot maatschappelijke inschakeling dient verplicht afgesloten te worden voor de geholpen personen tussen 18 en 25 jaar. Dit project kan uitgebreid worden tot andere leeftijdscategorieŽn als de maatschappelijke werker dit nodig acht, maar zonder dat er een wettelijke verplichting toe bestaat.



Heb ik nog het recht om geld te verdienen als ik het leefloon ontvang?

Dat hangt af van het geval: u dient verplicht elke ontvangen som geld aan uw assistent mee te delen.



Welk is het verschil tussen het leefloon en de sociale hulp?

Het leefloon is altijd een financiŽle hulp.

De sociale hulp kan onder verschillende vormen toegekend worden, in functie van de behoeften van de aanvrager. De hulp dient aangepast te zijn aan de behoeften van de aanvrager en kan verschillende vormen aannemen. Bijvoorbeeld:
  • een financiŽle hulp: ofwel een geregeld maandelijks bedrag, ofwel een eenmalige hulp, bijvoorbeeld om een huurwaarborg samen te stellen;
  • een dienst: zoeken naar werk, opleidingen;
  • een sociale hulp: hulp bij het budget, hulp voor de woning;
  • een medische of psychologische hulp.



Wat is de sociale financiŽle hulp die gelijkgeschakeld is aan het leefloon?

De sociale financiŽle hulp die gelijkgeschakeld is aan het leefloon is een financiŽle hulp die het OCMW u toekent als u geen recht hebt op het leefloon (want u vervult niet een van de vereiste voorwaarden) maar u wel in een toestand van gelijkaardige behoeften verkeert.
Als u een vreemdeling bent die wettelijk in het land verblijft, maar u niet ingeschreven bent in het bevolkingsregister (u bent ingeschreven in het vreemdelingenregister of in het wachtregister), noch erkend als stateloze of vluchteling, dan hebt u geen recht op het leefloon.
Het OCMW dient u nochtans te hulp te komen aangezien uw verblijf in BelgiŽ wettelijk is. Het OCMW zal u dan een sociale hulp toekennen waarvan de bedragen en categorieŽn equivalent zijn aan die van het leefloon. De toegangsvoorwaarden tot deze hulp zijn in aanzienlijke mate dezelfde als die om toegang te verkrijgen tot het leefloon (behalve die welke verbonden zijn aan de nationaliteit of aan de inschrijving in het bevolkingsregister).

Er dienen verplicht twee voorwaarden vervuld te zijn om te kunnen genieten van de equivalente sociale hulp:
  1. het verblijf in BelgiŽ: de aanvrager dient zijn gewoonlijke en daadwerkelijke verblijfplaats op het Belgische grondgebied te hebben en gemachtigd te zijn tot het verblijf.
  2. De staat van behoefte: de aanvrager dient in staat van behoefte te verkeren; dat wil zeggen dat hij niet in staat is om zich een woning te verschaffen, zichzelf te voeden, zich te kleden, te voorzien in zijn hygiŽne of toegang te hebben tot de gezondheidszorg.
De equivalente financiŽle hulp kan eveneens verbonden worden aan facultatieve voorwaarden die door de wet beoogd worden, betreffende het recht op leefloon:
  1. De bereidheid om te werken: de persoon dient te bewijzen dat hij bereid is om te werken door een inschrijving als werkzoekende, door geregeld te zoeken naar werk, enz., tenzij gezondheids- of billijkheidsredenen hem dat beletten.
  2. Het uitputten van de rechten op sociale uitkeringen: hij dient zijn rechten te doen gelden op de uitkeringen waarop de persoon aanspraak zou kunnen maken krachtens de sociale wetgeving (vb. : pensioen, werkloosheidsuitkeringen).
  3. De uitputting van het recht op alimentatie: in dit geval kan het OCMW de aanvrager dwingen om zijn rechten te doen gelden ten opzichte van de personen die hem alimentatie verschuldigd zijn (echtgenoot, ex-echtgenoot, ouders, kinderen).
  4. Het geÔndividualiseerde maatschappelijke inschakelingsproject: het OCMW kan aan de aanvrager vragen om een overeenkomst te tekenen die "geÔndividualiseerd maatschappelijke inschakelingsproject" genoemd wordt. Dit project kan bijvoorbeeld betrekking hebben op het volgen van studies, het volgen van een opleiding, formaliteiten om een betrekking te vinden, enz.



Tot welk OCMW dien ik mij te wenden om hulp te vragen?

Aan dat van de gemeente waar ik gedomicilieerd ben.



Wat is een sociaal onderzoek?

In principe legt de wet aan de maatschappelijke assistent op om een sociaal onderzoek te voeren. De maatschappelijke assistenten zijn de enigen die dit mogen doen. 
Het sociaal onderzoek is een individuele enquÍte die aan het OCMW toelaat om een precies overzicht te hebben van uw maatschappelijke en financiŽle toestand. Overigens laat het sociaal onderzoek toe om u een geÔndividualiseerde hulp te verstrekken.
Uw dossier wordt vervolgens voorgelegd aan het Bijzonder comitť van de sociale dienst, dat beslist over de hulp die u toegekend wordt.



Welke zijn de troeven van de gezondheidskaart?

Het OCMW kan u onder bepaalde voorwaarden een gezondheidskaart toekennen. Deze kaart biedt u de kans om u naar een huisarts in uw wijk te begeven, als deze erkend is door het OCMW. Er is een lijst met geneesheren te uwer beschikking bij uw maatschappelijke assistent. Ze laat u ook toe om u naar een medische raadpleging te begeven van verscheidene openbare ziekenhuizen.
Uw maatschappelijke assistent zal u de te volgen procedure uitleggen.
Het is heel belangrijk om in regel te zijn bij uw ziekenkas. Uw maatschappelijke assistent zal nagaan of uw ziekenkas in regel is door uw SIS-kaart te controleren.

Bepaalde geneesmiddelen mogen gedeeltelijk terugbetaald worden als:
  • ze door een erkend geneesheer voorgeschreven werden;
  • ze gekocht worden in een apotheek die in Elsene gelegen is.
Uw maatschappelijke assistent zal u de te volgen procedure uitleggen.
Personen die in illegaal verblijf zijn en in staat van behoefte, hebben het recht op dringende en onontbeerlijke medische hulpverlening.



Mag ik de gezondheidskaart van iemand anders gebruiken?

Neen, de gezondheidskaart is op naam. Enkel de personen die op de kaart aangeduid zijn, mogen ze gebruiken.



Hebben de personen die illegaal in het land verblijven ook recht op medische hulp?

De personen zonder verblijfsvergunning of die illegaal in het land verblijven en die ziek of behoeftig zijn, kunnen de dringende medische hulp aanvragen aan het OCMW van Brussel als zij in de gemeente wonen. Deze hulp dekt bepaalde apotheekkosten en raadplegingen bij artsen, apothekers, medische huizen, medische centra en in de ziekenhuizen die een overeenkomst afgesloten hebben bij of erkend zijn door het OCMW.



Ik verblijf illegaal in het land en ik ben ziek, wie kan mij helpen en hoe?

Om een aanvraag tot medische hulp in te dienen, dient de persoon een afspraak te maken met een maatschappelijke assistent. Tijdens het sociaal onderhoud dient de persoon een medisch getuigschrift voor te leggen dat de dringendheid van de noodzakelijke zorgen aantoont en ontvangt hij meer uitleg over de werking van deze hulp.



Wat is het Sociaal Verwarmingsfonds?

Het Sociaal Verwarmingsfonds komt gedeeltelijk tussen bij de betaling van de stookoliefactuur van de personen die zich in precaire financiŽle situaties bevinden. Het Sociaal Verwarmingsfonds is een samenwerkingsverband tussen de openbare overheden, het OCMW en de petroleumsector.

Zijn hierbij betrokken, de facturen die betaald werden voor:
  • stookolie voor verwarming
  • lampolie
  • propaangas
Om meer te weten te komen over het Sociaal Verwarmingsfonds, aanvraagprocedure en wie er kan van genieten, kunt u de volgende site raadplegen: www.verwarmingsfonds.be.


 
FR | NL   



Naar een meer geÔntegreerd migratiebeleid, dank zij het FAMI